Door Chris Schram

Het (Oude) Centrum

Wagenstraat
Voorheen ook Zuideinde
en Haagsch Einde genoemd

De wagenstraat is een gezellige winkelstraat waar zich ook veel Horeca bevindt. De straat heeft in de laatste 10 jaar een erg oosterse uitstraling gekregen dankzij de vele chinese restaurantjes.

Enkele eeuwen geleden heette de straat Zuideinde. De straat begint bij het Weversplein en loopt naar de Zuid Singelgracht (Bierkade/Dunne Bierkade). Wie de straat uitliep van centrum naar Singelgracht moest tot circa 1850 twee waterwegen  passeren. Die grachten veranderden bij de Wagenstraat ook van naam. De Lange Gracht (gedempte Gracht) lag links van de Wagenstraat, de St. Antonis Burgwal (gedempte Burgwal) rechts. Iets verder op lag links de Amsterdamse Veerkade en rechts de  Stille Veerkade. De straatnamen zijn gebleven en herinneren aan het water dat helaas tussen 1840 en 1904 is verdwenen.

De Singelgracht is er nog en over de (Zuid) Singelgracht ligt de wagenbrug.

Tegenwoordig is dat een brug die er in 1921 is neergelegd, maar in de 17e eeuw was het een prachtige ophaalbrug met een bijzondere poort. Een soortgelijke poort zag je ook bij het Westeinde, het Korte Voorhout (Bosbrug) en het Spui: de belangrijke toegangswegen naar de stad. Bij het Noordeinde was de 'poort' op de ophaalbrug (Noord Singelgracht) minder rijk versierd.

Reizigers die bij die poort kwamen (meestal vanuit Scheveningen) waren immers de Huygenspoort al gepasseerd.

In 1998 schreef ik op deze website : "Wat mij betreft mag een soort gelijke poort weer terug worden geplaatst. Inclusief het wapen van de stad. Omdat er veel Chinesen wonen en werken in de Wagenstraat kunnen op die poort ook Chinese symbolen worden aangebracht". De gemeente heeft ondertussen besloten dat er Chinese Poorten komen bij de Wagenstraat, maar niet op een manier die verwijst naar het verleden van Den Haag en ze komen ook niet bij het water, maar bij de Stille Veerkade en die staat helaas erg droog.

Vóór de 2e wereldoorlog was de Wagenstraat een beroemde straat. Het was de slagader van de Joodse buurt.

Theater Scala en de vele kroegjes zorgen ervoor dat de Wagenstraat ook in de avonduren goed bevolkt was. Iedereen die na de aanleg van de Spoorlijn met de trein Den Haag binnenkwam, liep vanaf station Hollands Spoor via de Wagenstraat de stad binnen.

Ver voor de eerste treinen kwamen was het er al een komen en gaan van wagens, ruiters, voetgangers en schepen.

Deze buurt was druk en levendig en hoewel de Singelgracht primair bedoeld was als verdedigingsgracht (de overige vesting werken had men wel in gedachten, maar mochten door Delft en de Staten van Holland niet gebouwd worden) werd de Zuid Singelsgracht bij de Bierkade en de Dunne Bierkade ook gebruikt als handelshaven. Aan de overkant van die kades werden al voor 1700 de eerste huizen gebouwd en al snel stonden aan alle twee de kanten van de Wagenbrug huizen en was de Singelgracht hier een soort Binnengracht geworden.

De oorspronkelijke kade naam was aan deze kant "Over de Bierkaay", thans spreken we van Groenewegje.

Monumentale panden in de Wagenstraat (en de Stationsstraat) zijn de afgelopen jaren opgeknapt. Het moet een belangrijke wandelroute gaan worden tussen (Station) Hollands Spoor en het Centrum en het aantal voetgangers lijkt inderdaad toe te nemen.

De Wagenstraat zou als het aan de Gemeente ligt het middelpunt van een nieuwe studentenbuurt moeten worden, maar dat valt nog mee.

Den Haag heeft geen universteit, maar wel een enkele grote Hoge Scholen (o.a. de Haagse Hogeschool en de Hogere Hotelschool). Er komen dus steeds meer studenten in Den Haag wonen. Als variant op het beroemde "Quartier Latin" (Parijs) heeft Den Haag over een paar jaar wellicht toch een eigen "Quartier Wagin" :)

Halverwege de Wagenstraat ligt het Vredesmuseum. Het draagt de naam van Yi Jun, een Koreaanse diplomaat die aan het begin van de 20e eeuw met twee landgenoten naar Den Haag kwam om daar de Tweede Vredesconferentie bij te wonen.

Korea was in die tijd bezet door Japan en dat land wist de overige delegaties ervan te overtuigen dat Korea niet deel mocht nemen aan de conferentie. Yi Jun protesteerde en werd kort daarna, op 15 juli 1907, vermoord aangetroffen in zijn hotel aan de Wagenstraat.

In het Vredesmuseum hangen teksten van beroemde wereldleiders, zoals Nelson Mandela, en er hangen artikelen uit 1907.

Vraag in Den Haag wie Yi Jun was en vrijwel niemand weet het. Toch is deze man nog altijd beroemd in Korea. Het museum wordt dan ook nog steeds door veel (Koreaanse) toeristen bezocht. Het is echter voor iedereen de moeite waard. Het museum is open van maandag t/m zaterdag van 10.00 tot 17.00h

• Noordeinde
• Westeinde
• Joods Den Haag
• Spuistraat / Vlamingstraat
• Zuid Singelgracht
• Amsterdamse- & Stille Veerkade
• Lange Gracht en St. Antonis Burgwal
• Station Hollands Spoor
• Rozenburg Fabriek