Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie

van Nederland

Door Chris Schram

 

Mauritishuis

English Deutsch

Alfabetische Index Nieuw op deze site Rondleidingen Rondvaarten Uitgaan in Den Haag Links

Den Haag
Het (verdwenen) Centrum

Station Staatsspoor
Voorheen Station Rhijnspoor

 

Niet alleen heeft men het mooie station Staatsspoor (in 1974) afgebroken, ook de hele buurt er omheen is in die tijd totaal veranderd en om het maar gewoon heel eerlijk te stellen.... niet ten goede.

Ik ben zelf in 1966 geboren. Mijn opa had als ingenieur bij de spoorwegen gewerkt en liet mij regelmatig de mooiste stations van Nederland zien.

Staatsspoor was minder indrukwekkend dan Station Hollands spoor, maar beslist niet lelijk. Het hoofdgebouw van Staatsspoor lag ongeveer ter hoogte van  Perron 1 van het huidige Centraal Station. Het lag dus evenwijdig  aan de Singelgracht (en Rijnstraat), wat natuurlijk logischer is (was) dan de ligging v/d huidige stationshal.

De NS is daar nu ook achter gekomen, sinds de zomer van 2001 zijn de perrons 1 en 2 ingekort en is er weer een in-/uitgang aan de kant van de Rijnstraat.

Het Koningin Julianaplein is nooit geworden wat het oude plein was, namelijk een echte toegang tot de stad.

Wie vroeger station Staatsspoor verliet wandelde langs prachtige gevels in de richting van een oude ophaalbrug (te vergelijken met de "tijdelijke brug" over de Zoutkeetsingel.

Vervolgens kwam je op een schitterende kade met oude herenhuizen en het Gebouw (Theater) van Kunsten en Wetenschappen (afgebrand in 1964).

Nu vinden we daar de Resident.

Waar nu het Koningin Julianaplein ligt stonden (ook) prachtige woonhuizen.

Deze lagen aan de Bezuidenhoutseweg en een singel. De singel bestaat nog, maar is na een demping in 2000 niet langer verbonden met de Verdedigingssingel van Den Haag. Hij ligt, gezien vanaf het station CS ook veel meer uit het zicht. De Koningstunnel en het (zgn.) Koningspark liggen daar nu tussen.


Ik kan me Staatsspoor (zoals geschreven) nog vaag herinneren. Evenals de oude huizen die later zijn vervangen door Babylon, VROM en Zwarte Madonna.  

De Koninklijke Wachtkamer van Staatsspoor bestaat nog. Dat zal u misschien verbazen, maar deze is niet verloren gegaan.

De Wachtkamer bevindt zich echter niet meer in Den Haag. Ze is gedemonteerd en in 2005 herbouwd in het Spoorweg museum te Utrecht ("Station Maliebaan").

Onderdelen van Staatsspoor (zoals de gietijzeren pilaren) zouden nog terug te vinden zijn in de Vos in Tuinstraat (nr 2 : Restaurant Julien, voorheen Café "De Stoep"). Deze zijn in 1870 (toen de Rhijn Spoor mij. nog bestond, en station Staatsspoor derhalve station Rhijnspoor heette) gegoten bij de firma Enthoven (pletterijkade)

 

 

Op de hierboven geplaatste foto ziet u rechts de Oranje Buitensingel. het Prins Bernard Viaduct bestond ten tijde van deze foto (omstreeks 1950) nog niet.

De huizen links onder zijn vervangen door het Kon. Julianaplein en de huizen rechts onder door o.a. de ABN en de (nu autovrije) Rijnstraat.

Het is schandalig dat dit deel van de stad is weggevaagd. Zeker als je ziet wat we er voor terugkregen.

Alleen de gevel van een klein Rococo pand uit 1907 van architect Liefland is blijven staan. Het is eigenlijk het enige -samen met de singel- dat gered kon worden. Bijna al het andere was al voor 1985 verdwenen en het wordt helaas de komende jaren nog veel erger.  Waarom laat men kundige architecten geen fraaie gevel van baksteen ontwerpen om tegen de bestaande betonkolos aan te zetten.  Mooie ornamenten erbij, fraaie standbeelden op de luifel (die ook echt heel mooi kan worden met klassieke pilaren) en dat station is weer menselijk en om aan te zien. Het is niet zo moeilijk om een stad aantrekkelijk te maken!

Wie de site van Den Haag Nieuw Centraal bekijkt schrikt zich kapot. Er is een filmpje te zien van hoe het gaat worden de komende jaren. Het is werkelijk waar vreselijk. Hoogbouw zonder enige sfeer. Heel dicht op elkaar, benauwend.

Beangstigend.


Er waren plannen om de spoorweg door te laten lopen vanaf station Rhijnspoor naar Scheveningen. Dat is nooit gebeurd. Daarvoor in de plaats kwam een stoomtramlijn (1879). Dat was de eerste stoomtram lijn van Nederland. In 1924 werd die lijn geëlektrificeerd en werd toen ook aangesloten op de lijn naar Leiden.

05apr0065z.jpg (44641 bytes)