Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie

van Nederland

Door Chris Schram

 

Mauritishuis

English Deutsch

Alfabetische Index Nieuw op deze site Rondleidingen Rondvaarten Uitgaan in Den Haag Links

Het [Groene] Centrum
Malieveld / Koekamp

Koekamp

Tijdens de eerste jaren van de Opstand tegen Spanje (eind 16e eeuw) werden er veel bomen gekapt in het stuk Haagse Bos dat zich vlakbij Den Haag bevond. Den Haag had 20 jaar eerder geld in gezameld om een stadsmuur van steen te bouwen, maar het geld was gebruikt voor de bouw van het Stadhuis aan de Groenmarkt. Om toch nog wallen en schansen op te kunnen werpen werd 1/6 van alle eiken gekapt.

Voordat het hout echter gebruikt kon worden kwamen de Spanjaarden naar Den Haag. Zij gebruikten een deel om zelf schansen aan de oostkant van Den Haag op te werpen en namen de rest van het hout mee om het te gebruiken tijdens het beleg van Leiden.

Het woud heeft zich nooit meer van die 'aanslag' kunnen herstellen, omdat de vruchtbare grond was weggespoeld tijdens regen die viel gedurende de oorlogsjaren.

Er waren geen bomen en planten meer om deze grond vast te houden en alles wat over was gebleven na de oorlog waren dorre onvruchtbare duinen. De Rekenkamer en de Magistraat (beide verantwoordelijk voor het uiterlijk en welzijn van Den Haag) besloten in 1594 om deze duinen af te graven. De afvoer van het zand zou per schip gebeuren en daarom kreeg Den Haag aan het eind van de 16e eeuw haar eerste grachten aan de boskant. Het Spui bestond al, er lag daar een havengebiedje dat nu snel begon te groeien door de overslag en verdere afvoer van het zand.

Waren er in 1585 nog slechts 7 à 8.000 inwoners (hetzelfde aantal als in 1500), in 1625 woonden er al 18.000 mensen in Den Haag.

Op de afgegraven zandvlakte tussen Haagse Bos en Voorhout werd door de adel tussen 1606 en 1708 het "Malie" (of Palmalie) spel gespeeld. Vandaar ook de naam "Malieveld".

Het malie spel was ontwikkeld in Frankrijk en gedurende de gehele 17e eeuw een geliefde sport van Edelen en Vorsten. Het was een voorlopger van Golf en Cricket. De Engelsen noemden het "Pal Mall", de Fransen "Paille Maille".

Tot 1705 lag de grens van het Malieveld bij het Smidswater. Het eerste gebouw voorbij die gracht was de Kanongieterij (thans Artillerie). Omstreeks 1705 werd de Portugees-Joodse buurt gebouwd en werd de Prinsessegracht verlengd. Het Malieveld werd een stuk kleiner.

 

Op het Malieveld worden al bijna 400 jaar militaire parades afgenomen. De meest recente was in 2001. Er zijn ook al heel lang kermissen en ook de beroemde Pasar Malam Besar vindt er al jaren plaats.


P. Barkey schreef mij in september 2008 : "De Pasam Malam Besar" (Letterlijk: Grote Avondmarkt), werd in 1959 (Op basis van evenementen die al in de negentiende eeuw in Nederlands Oost Indië werden georganiseerd) voor het eerst georganiseerd. Het is mede begonnen door Tjalie Robinson (pseudoniem voor Jan Boon) in de voormalige Haagse Dierentuin (waar thans het Provinciehuis en Rijkswaterstaat gevestigd zijn). Dit duurde slechts vier jaar, daarna vond het plaats in de Houtrusthallen en tenslotte (sinds 1988) in tenten op het Malieveld.


In 1918 was er een hele grote demonstratie om de Monarchie te steunen, nadat Troelstra en de zijnen hadden opgeroepen tot Revolutie en een Socialistische Republiek wilden uitroepen. Koningin Wilhelmina kwam zelf ook naar het Malieveld toe.

Het was waarschijnlijk de grootste demonstratie die ooit op het veld gehouden is.

Het zicht op de stad over het Malieveld is in de laatste 300 jaar bijna niet veranderd. Alleen de Artillerie en de hoge toren van de St. Jacobus zijn er in de afgelopen 120 jaar bijgekomen. Zo'n vrijwel onveranderde blik op een grote stad is uniek in de wereld.

Aan de randen van het veld staan mooie oude bomen.

Onder deze bomen, aan de rand van het Malieveld, heeft de beroemde Italiaan Cassanova ooit een duel uitgevochten met een rivaal.

Gracht Hertekamp
"Rode Olifant"
Oude Eik in de Koekamp
Kerstcircus Zomercircus