Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie

van Nederland

Door Chris Schram

 

Mauritishuis

English Deutsch

Alfabetische Index Nieuw op deze site Rondleidingen Rondvaarten Uitgaan in Den Haag Links

Station Haarlem [H.IJ.S.M.] (en omgeving)
Architect(en) Station : D.A.N. Margadant
Bouwjaar : 1908
Stijl : Jugendstil
(Berlage invloeden)
Rijksmonument

Het huidige station Haarlem is het vierde stationsgebouw van die stad.

Het eerste station werd in 1839 geopend als één van de drie eerste trein stations van Nederland. Het was het eindpunt van de lijn Amsterdam - Haarlem, die door de Hollandsche Ijzeren Spoorweg Maatschappij (HIJSM, of HS) in dat jaar in gebruik werd genomen.

Het eerste station van Haarlem was een gebouw van hout. Het werd al snel vervangen door een gebouw van steen (station 2). In 1843 werd het derde station gebouwd op de lokatie van het huidige (4e) station. Het grote verschil met het grote station dat nu nog bestaat was dat de sporen nog op straat niveau lagen.

Naar het Nederlandse voorbeeld van Den Haag HS liggen bij het 4e station uit 1908 de sporen boven het straat niveau, zodat het overige verkeer onder de sporen door kan rijden en varen (lopen).

De perrons liggen derhalve ook enkele meters boven het straat niveau.  De stations van Amsterdam (CS) , Heemstede, Leiden en Rotterdam (CS) kennen dit principe  ook. In feite waren dat oorspronkelijk allemaal HIJSM stations. Rotterdam is gebombardeerd in 1940. Heemstede is na de oorlog vervangen door iets nieuws.

Hoofd Architect van het vierde station van Haarlem was de Heer D. Margadant, die ook verantwoordelijk was voor de stations van Den Haag (HS), Lisse, Bloemendaal, Amersfoort, Santpoort en Zandvoort. Hij heeft zich overduidelijk laten beïnvloeden door Berlage.

Een van zijn mooiste stations was Leiden. Dat prachtige gebouw is helaas afgebroken. Het huidige station van Leiden is geen schim van wat het geweest is.

Gelukkig bestaan Station HS Den Haag en Station HS Haarlem nog.

Leiden

Er zijn mensen die gelijkenissen zien tussen de HIJSM stations van Haarlem en Den Haag. Ik zie dat zelf niet direct.. Bij Haarlem is veel gebruik gemaakt van hout en geglazuurde baksteen. Den Haag heeft veel ornamenten van natuursteen.

Daarbij moet aangetekend worden dat Den Haag HS door brand beschadigd is in 1989, waarbij nogal wat verloren is gegaan.