 |
Beroemde 19e, 20e en 21e
eeuwse Architecten en hun Haagse bouwwerken.
|
 |
|
|
 |
 |
- H. P. Berlage (1856 -1934)
Kerkplein
Rationalisme
Hendrik Petrus Berlage studeerde van 1875 tot 1878 aan de
technische hogeschool in Zürich. Hij heeft een deel van zijn leven in Den Haag gewoond en
is daar ook overleden. Hij heeft diverse gebouwen in Den Haag ontworpen.
Uit 1895 is het gebouw voor de Verzekeringsmij. "De
Nederlanden van 1845" (na 1963 "Nationale Nederlanden") ontworpen.
Berlage heeft het in 1901 en 1909 nog uitgebreid (er onder andere een verdieping bovenop
gezet). Het gebouw zit vol met verwijzingen naar de Verzekeringswereld. Berlage
ontwierp in diverse steden kantoren voor deze Verzekeringsmaatschappij, alsmede woonhuizen
voor de directeuren.
|
 |
- H.P. Berlage
Burnierstraat 2 / Raamweg 36
Rationalisme
Een ander gebouw dat Berlage ontwierp voor "de Nederlanden van
1845" bevindt zich aan Raamweg. Het is gebouwd in 1924 / 1927. In de oorlog werd het
gedeeltelijk gesloopt, maar in 1952 / 1954 in de zelfde stijl weer hersteld. Er is toen
ook een etage op het gebouw neergezet door de architect C. Kranenburg. Tegenwoordig (2005)
zit Orange in dit pand.
|
 |
- H.P. Berlage
Op het Buitenhof
staat een door Berlage ontworpen kiosk. Toen de koepel begin 2005 wit werd geschilderd
brak er een storm van protest los. Deze was door Berlage toch echt grijs bedoeld. Korte
tijd later was de koepel dan ook weer grijs.
Berlage ontwierp de kiosk samen met P. Zwart. Ook de wit
rode banken op het Buitenhof
zijn aan hun tekentafel bedacht.
|
|
- H.P. Berlage
In 1921-1929 werd het Haagse Gemeente Museum door Berlage
ontworpen. Het oorspronkelijke plan voorzag in een gebouw met de voor Berlage
karakteristieke rode bakstenen en dat op een tempel leek.
Het oorspronkelijk plan bestond uit een drietal tempel
achtige gebouwen die dmv rechthoekige gebouwen met elkaar verbonden waren.
Op de tempel achtige gebouwen bevonden zich ovale glazen
koepels.
De grootste van de drie 'tempels' stond aan het begin van
een lange vijver. Langs die vijver lagen de lange 'armen' en aan het eind daarvan stonden
de andere twee 'tempel-achtige' hoofdgebouwen.
Een prachtig plan (er bestaan nog maquettes
van), maar te duur.
Het uiteindelijke museum werd een stuk kleiner, het kreeg
gele bakstenen en is vrijwel geheel rechthoekig. Wel is er een vijver waarin het gebouw
zich spiegelt en zijn er licht doorlatende glazen dakdelen, zodat er natuurlijk licht naar
binnen valt.
|
 |
 |
- R. Bofill (1939)
Burgemeester de Monchyplein
Ricardo Bofill is de Spaanse architect die in 1991 de
nieuwe invulling van het voormalige "Alexanderveld", nu Burgemeester de
Monchyplein, verzorgde. In 2004 was de nieuwe invulling gereed en het is een cadautje voor
de stad, niet verwonderlijk, want deze Spanjaard is op 5 december geboren in Barcelona
geboren en studeerde daar ook, evenals aan de Ecole d'Architecture te Geneve.
Bofill is één van de architecten van het Post Modernisme,
hoewel hij ook zeer moderne complexen heeft ontworpen.
Een groot pluspunt is dat hij zijn architectuur aanpast aan
de sfeer van de al bestaande gebouwen. In dit geval is voor een vorm van Neo-Classicisme
gekozen die prima past in de Archipelbuurt. Oude ornamenten van het
afgebroken Stadhuis (1953) zijn op diverse plaatsen in het nieuwe buurtje terug te vinden.
De historie is hier nooit ver weg.
|
 |
- J. Bosboom (Nederland)
Bosboom is vooral bekend geworden als Art Nouveau architect. Hij
is echter begonnen met gebouwen in de Neo-Renaissancestijl 1895. Al snel ging hij over op
panden die Neo-stijlen combineerden met Art Nouveau kenmerken, de zogenaamde
'Overgangsstijl'.
Ik heb een apart hoofdstuk
gemaakt over Bosboom.
|
 |
Cuypers, vooral bekend van het Centraal Station Amsterdam
en het Rijksmuseum aldaar, heeft in Den Haag de Heilige Jacobus de
Meerdere ontworpen. Een schitterende Neo-Gotische kerk met een 110m hoge toren.
De kerktoren met de opvallende spits is vanaf diverse
lokaties goed te zien.
In de volksmond wordt de kerk "Parkstraatkerk"
genoemd. Begin 21e eeuw is (wordt) deze kerk gerestaureerd.
Het bijzondere is natuurlijk (ook) het huisnummer : 65a.
|
 |
|
 |
- R. Krier (1938, Luxemburg)
Hij heeft ook de nieuwe plannen
voor de Rivierenbuurt gemaakt. Net als de Resident wordt dat een
heel bijzonder project waarbij Krier zijn voorliefde voor een mix van klassieke en moderne
architectuur weer duidelijk maakt.
Als het aan Krier ligt wordt Den Haag wéér een stukje
mooier !
|
 |
- H. Kuiper (Nederland)
Hans Kuiper is in Den Haag vooral bekend vanwege zijn twee (meester) werken
aan de zuid oost kant van de stad. De Artillerie
(op het eiland tussen Prinsessegracht,
Gietkom, Smidswater en Nieuwe
Uitleg) en Center Court in het Bezuidenhout.
Tevens ontwierp hij een
appartementencomplex op een unieke plek die synoniem is voor het fenomeen dat er
tientallen jaren het beeld bepaalde: voormalig Hotel de Wittebrug.
|
 |
- W.B. Liefland (Nederland)
Van Ostade Woningen
In 1895 gebouwde hofjes woningen. Oorspronkelijk bedoeld
voor Joodse Hagenaars, maar die zijn er eigenlijk niet gaan wonen.
In de Tweede Wereldoorlog was de 'uitkijktoren' op last van
de bezetter verwijderd, bij restauratiewerkzaamheden is die toren later weer herbouwd.
Het is 19e eeuwse verrassing in de verder vrij moderne
Schilderswijk.
|
 |
- W.B. Liefland (Nederland)
Scheveningse Pier
Liefland ontwierp diverse fraaie panden in Den Haag. Het
bekendste object was echter de oude Pier van Scheveningen
aan het eind van de 19e eeuw (1898). De pier werd (al in 1899) gebouwd in Art Nouveau
stijl (o.l.v. ingenieur E. Wijhofski) en lag recht voor het Kuhrhaus. Twee
jaar later kon de Pier geopend worden. Dit gebeurde door Prins Hendrik. De officiele naam
van deze fraaie pier was "Wandelhoofd Koningin Wilhelmina".
In 1943 brak er brand uit in het paviljoen en kort daarna
hebben de Duitsers de hele Pier laten afbreken. Hoewel de afmetingen van dit
Wandelhoofd nog bekend zijn, heeft men er na de oorlog (1948) voor gekozen om een moderne
Pier te bouwen. Het is mij niet bekend of er ooit over gedacht is om de oude stijl weer te
hanteren. Het feit dat er tien jaar over gedaan is om de nieuwe Pier te ontwerpen en met
de bouw ervan te beginnen (1958) geeft aan dat er veel meer tijd overheen gegaan is dan
bij de bouw van de eerste Pier.
De nieuwe Pier ligt -ivm de afwijkende architectuur- niet langer recht voor het
Kuhrhaus.
|
 |
- W.B. Liefland (Nederland)
Bezuidenhoutseweg
(Voormalig) Woonhuis
De architect kocht aan het begin van de 20e eeuw een huis
uit 1874 aan de Bezuidenhoutseweg voor zichzelf en heeft dat vervolgens (1907) geheel
verbouwd in een bijzondere stijl. Sommige bronnen spreken van "Rococo" anderen
houden het op "Neo-Maniërisme".
Het huis is in 1982 afgebroken, maar men heeft de gevel
toen gelukkig laten staan. Het is één van de allermooiste gevels van dit deel van de
stad en het wordt nog heel vaak bewonderd en gefotografeerd.
Binnenkort nog meer projecten van Liefland op deze pagina.
|
 |
- J. Mutters [jr.] (Nederland)
Mutters is in Den Haag vooral bekend geworden als Art Nouveau
architect.
Mutters begon net als zijn collega Bosboom aan het eind van de 19e eeuw te werken
met Neo-stijlen. Een schitterend voorbeeld is het pand aan de
Theresiastraat 145 (zie foto) in de "Overgangsstijl". Het doet een beetje
"Engels" aan.
In 1910 werd het gekocht door de Paardenhandelaar J. M.
Washington. Het pand kreeg toen aan de achterzijde een stalgebouw. Dat staat er nu nog
steeds, maar paarden vind men er niet meer. Toch zijn fraaie tegeltableaux uit 1910
bewaard gebleven op de gevel en in het gebouw. Na 1910 ging Mutters over op andere
bouwstijlen.
Ik heb een apart hoofdstuk
gemaakt over de Jugendstil periode van Mutters.
|
 |
Ik heb een apart hoofdstuk
gemaakt over de Jugendstil periode van Olthuis.
|
 |
- E. Saraber (1808-1878)
Saraber ontwierp de hofjeswoningen van Schuddegeest die omstreeks 1855
gebouwd werden voor de Vereniging tot verbetering der Woningen van de Arbeidende
Klasse".
Dit is één van de oudste voorbeelden van arbeiderswoningen waarbij het de
opdrachtgevers niet om speculatie ging.
|
 |
- E. Saraber (1808-1878)
Alexanderstraat 1 / 2
Saraber ontwierp twee identieke villa's in het Willemspark die in 1860
gebouwd zijn.
Ze staan aan de Noord Singelgracht. Deze Eclectische
panden hebben dankzij de brede veranda's een Koloniale uitstraling.
|
 |
- E. Saraber (1808-1878)
Hooftskade
Het Weeshuis aan de Hooftskade is in 1867 gebouwd.
Het werd in de Volksmond "Het Gort Paleis" genoemd. Het had slechts één
centrale voordeur waar jongens èn meisjes door naar binnen gingen. Eenmaal binnen werden
ze direct weer gescheiden. Ze hadden apparte vleugels, maar met deze centrale voordeur was
het Weeshuis zijn tijd ver vooruit.
|
 |
Het café restaurant Haagsche Kluis (oorspronkelijk een
bank) is één van de bekendste gebouwen van Simons.
Ik heb een apart hoofdstuk
gemaakt over de Jugendstil periode van Simons.
|
 |
- C. Vandenhove (1927 , België)
Charles Vandenhove is een architect die prachtige gebouwen heeft
ontworpen. Hij staat binnen zijn beroepsgroep bekend als een man die gewaagde ontwerpen
niet uit de weg gaat. De Belgische terughoudendheid, savoir-vivre, gevoel voor kwaliteit
en materiaal doen het uitstekend in de oude Hollandse binnensteden (die overigens voor een
niet onbelangrijk deel in de zeventiende eeuw door gevluchte zuidelijke bouwmeesters zijn
gebouwd). Beroemd is zijn Paleis van
Justitie (Den Bosch), een gebouw met het grootste zinken dak van Nederland.
Ook in andere Brabantse Steden is Charles Vandenhove actief
geweest. Bij het station van Breda staat een mooi gebouw, evenals in het centrum van
Maastricht en ook in Eindhoven is een ontwerp van hem uitgevoerd aan het Catharinaplein.
In Dordrecht ontwierp Charles Vandenhove een fraaie toren
aan het Statenplein.
De bouwwerken van deze architect zijn altijd vrij eenvoudig
te herkennen aan de klassieke vormgeving en de ronde lijnen van het dak, hoewel hij de
laatste jaren ook wat moderne strakkere gebouwen is gaan ontwerpen.
In Den Haag is hij bekend vanwege zijn gebouwen bij Hollands Spoor en aan de Zuid Singelgracht. Het pand
hiernaast staat op de hoek Groene Wegje/Stationsweg.
|
 |
- C. Vandenhove (1927, België)
Charles Vandenhove ontwierp het complex op de hoek van de Zuid Singelgracht en het Zieke omstreeks
1994. Het kwam korte tijd later in de plaats van een betonnen gebouw van Gemeentewerken.
Opvallend is dat hier een donkerdere steensoort is gebuikt dan hij gewoonlijk doet. Aan de
achterkant van het complex (Huygenspark) zijn wel weer oranje
bakstenen gebruikt.
|
 |
- C. Vandenhove (1927, België)
Toen de gemeente aan het eind van de 20e eeuw aangaf dat oude panden
langs de Stationsweg zouden worden afgebroken hebben de bewoners zelf gevraagd om Charles
Vandenhove als architect voor de nieuwbouw. Uiteindelijk heeft hij ook de plannen gemaakt
voor de hoekpanden (1988). Slechts aan één kant is de nieuwbouw daadwerkelijk verrezen.
De gemeente heeft er voor gekozen om verder de oude panden langs de Stationsweg te laten
staan en ze grondig te renoveren.
Al met al past deze nieuwbouw (karakteristiek voor
Vandenhove) uitstekend in de oude binnenstad. Het gaat hierbij om 142 woningen en 10
winkelruimtes (verspreid over een zestal lokaties die dicht bij elkaar liggen).
|
 |
L. de Wolf is een architect die heel veel Jugendstil
gebouwen heeft nagelaten. Overal in de binnenstad kom je panden tegen die door hem zijn
ontworpen.
Ik heb een apart hoofdstuk
gemaakt over de Jugendstil periode van De Wolf.
|
